چنانچه به هر نحوی با فرمول‌نویسی درگیر شده باشید یا به آن نیاز پیدا كرده باشید، حتما با این قابلیت در نرم‌افزار ورد آشنایی دارید. به‌نظر شما آیا این قابلیت در این نرم‌افزار كامل بوده و توانسته است به‌راحتی تمام نیازهای شما را برطرف كند؟ آیا با كمك این نرم‌افزار می‌توانید فرمول‌های نوشته شده را به صفحات وب انتقال دهید؟ اگر به‌عنوان یك صفحه‌آرا در روزنامه یا مجله‌ای مشغول به كار باشید و بخواهید در متن مقالات از فرمول‌های ریاضی استفاده كنید نرم‌افزار مورد استفاده شما قابلیت فرمول‌نویسی را در اختیارتان قرار می‌دهد؟

همه‌جا و در هر زمان

این هفته قصد داریم شما را با نرم‌افزار قدرتمند و بسیار كاربردی ‌MathType‌ آشنا كنیم. این نرم‌افزار، ابزاری قدرتمند برای فرمول‌نویسی است كه به شما این امكان را می‌دهد تا در بیش از 100نرم‌افزار مختلف به‌راحتی فرمول‌های ساده و پیچیده را تایپ كنید. ‌ ‌

كپی/چسباندن: از قابلیت‌های مهم این ابزار این است كه حتی اگر برنامه مورد استفاده شما در لیست نرم‌افزارهای مورد پشتیبانی توسط این ابزار نباشد نیز، كافیست تا قابلیت ‌Copy/Paste‌ در آن وجود داشته باشد. به‌عبارتی حتی در نرم‌افزارهایی همچون فتوشاپ نیز می‌توانید به سادگی با این ابزار به فرمول‌نویسی بپردازید.

بكش/رهاكن:‌ ‌قابلیت ‌Drag and Drop‌ نیز از دیگر قابلیت‌های این ابزار است كه به شما این امكان را می‌دهد تا همچون عملیات كپی كردن، با كشیدن فرمول به نرم‌افزارهای مورد نظرتان آنها را به نرم‌افزار مربوطه انتقال دهید.

فرمول‌های عكسی:‌ ‌ذخیره یك فرمول به‌صورت یك عكس مزیت‌های بسیار زیادی دارد. همانطور كه می‌دانید در اكثر نرم‌افزارها قابلیت فراخوانی ‌(Import)‌ عكس وجود دارد و این ابزار قادر است با ذخیره فرمول‌های نوشته شده در فرمت‌های مختلف تصویری همچون ‌EPST‌، ‌GIF‌ و ‌WMF‌ این امكان را در اختیار شما قرار دهد تا فرمول‌های مورد نظرتان را به اكثر نرم‌افزارها انتقال دهید.

مت‌تایپ و ورد مایكروسافت

این ابزار سازگاری بسیار كاملی با نسخه‌های مختلف مایكروسافت ورد دارد. مت‌تایپ قادر است با افزودن یك تب جدید در ورد2007 و یك منو در نسخه‌های پیشین ورد كلیه امكانات مورد نیاز برای یك فرمول‌نویسی سریع و ساده را در اختیار شما قرار دهد. همچنین یكی از قابلیت‌های منحصر‌به‌فرد و بسیار كاربردی این نرم‌افزار، تغییر فونت و اندازه فرمول‌های موجود در كل صفحه با یك كلیك است.

ویرایش داخلی و خارجی

نرم‌افزار مت‌تایپ هنگام ویرایش فرمول‌های مورد نظرتان دو راه در اختیار شما قرار می‌دهد. راه اول، ویرایش در محیط اصلی نرم‌افزار مورد استفاده و راه دوم نیز ویرایش در پنجره‌ای جدید و توسط محیط نرم‌افزار مت‌تایپ. همچنین قابلیت بزرگ‌نمایی فرمول‌ها از دیگر امكاناتی است كه در اختیار شما قرار می‌گیرد. چرا كه در بسیاری از فرمول‌ها خواندن توان‌ها، مبناها و ... به‌دلیل ریز بودن اعداد كاری بسیار دشوار است. ‌ ‌

‌MathType‌ و پاورپوینت مایكروسافت

اگر می‌خواهید پایان‌نامه خود را با نرم‌افزار پاورپوینت ‌(Power Point)‌ ارائه دهید و در آن از قابلیت فرمول‌نویسی استفاده كنید نگران نباشید. چراكه این ابزار با نرم‌افزار پاورپوینت نیز سازگاری كاملی دارد و در تمام نسخه‌های این نرم‌افزار قابل استفاده است. از قابلیت‌های ویژه هنگام استفاده از این نرم‌افزار نیز امكان مشاهده تمام فرمول‌ها به‌طور یك‌جا برای بررسی و اصلاح آنها در صورت وجود اشكال و خطا است. همچنین با اضافه شدن دكمه‌مربوط به این ابزار در منو‌های پاورپوینت نیز امكان ورود به بخش فرمول‌نویسی توسط یك كلیك برای شما فراهم می‌شود.

با صفحه‌كلید بنویسید

تا‌به‌حال واژه ‌TeX‌ به گوشتان خورده است؟ ‌TeX‌ نوعی زبان در حروف‌چینی است كه در دهه 70 اختراع و به یك نوع زبان خاص برای حروف‌چینی در بین برخی ریاضی‌دانان، فیزیك‌دانان و شیمی‌دانان تبدیل شده است.

به‌نظر برخی تایپیست‌ها، عدم استفاده از صفحه‌كلید به‌طور كامل و نیازمند بودن به ماوس در عملیات فرمول‌نویسی، نه تنها موجب هدر رفتن وقت می‌شود بلكه خستگی زیادی را نیز به‌دنبال دارد. این نرم‌افزار برای حل این مشكل نیز از فرمول‌نویسی به زبان ‌TeX‌ كمك گرفته است. در این روش كافیست فرمول مورد نظرتان را با رعایت اصول این زبان در صفحه تایپ كنید سپس روی گزینه ‌Toggle Tex‌ كلیك كنید تا متن تایپ شده شما به فرمول معادل آن تبدیل شود. همچنین اگر به‌طور كامل با علامت‌ها و عبارات موجود در زبان ‌Tex ‌ آشنایی ندارید نیز می‌توانید تركیبی از هر دو حالت فرمول‌نویسی (به كمك ابزارها و علامات موجود در نوار ابزار برنامه و زبان ‌(Tex)‌ را به‌كار گیرید. در این حالت نیز نرم‌افزار به‌طور خودكار عبارات ‌Tex‌ را به فرمول تبدیل كرده و در فرمول‌های دیگر نیز تغییری ایجاد نمی‌كند.

نشانه‌ها

یكی از ضعف‌های بخش فرمول‌نویسی در نرم‌افزار ورد وجود نشانه‌های بسیار كم در آن است. از این رو گاهی اوقات برای نوشتن برخی فرمول‌ها به‌دلیل عدم وجود نشانه مورد نظر امكان تایپ فرمول وجود ندارد. این مشكل نیز با استفاده از نرم‌افزار مت‌تایپ كاملا حل می‌شود چرا كه در این نرم‌افزار بیش از هزاران نشانه مختلف برای فرمول‌نویسی وجود دارد كه افزایش این نشانه‌ها با دانلود آنها از اینترنت امكان‌پذیر است. همچنین یكی دیگر از قابلیت‌های مهم در این بخش پشتیبانی از قابلیت جستجو به‌دنبال یك نشانه با استفاده از كلمات كلیدی است. به‌عنوان مثال با جستجوی عبارت ‌(less)‌ خواهید دید كه شكل‌های مختلفی از نشانه )>( در اختیار شما قرار می‌گیرد. ‌ ‌

میان‌برها

هرچند با امكانات موجود در این نرم‌افزار، فرمول‌نویسی بسیار سریع و آسان می‌شود. اما باز هم استفاده از میان‌برهای صفحه‌كلید می‌تواند كار را سریع‌تر از قبل كند. این قابلیت نیز در این نرم‌افزار گنجانده شده است و با كمك آن می‌توانید برای نوشتن هر نشانه یا فرمولی یك كلید میان‌بر تعریف كنید تا در مواقع نیاز با فشردن كلید‌های میان‌بر در سریع‌ترین زمان ممكن به تایپ فرمول‌ها بپردازید.

پرش‌های نامحدود

برخلاف قابلیت فرمول‌نویسی در دیگر نرم‌افزارها، این نرم‌افزار امكان پرش به جلو و عقب به تعداد بی‌نهایت مرحله را در اختیار شما قرار می‌دهد. با استفاده از این قابلیت حتی اگر بخواهید از انتهای یك فرمول بسیار طولانی به ابتدای آن بازگردید نیز می‌توانید بدون هیچ محدودیتی این كار را انجام دهید.

شكل‌دهی خودكار

حتما شما هم مثل من برای نوشتن فرمول‌ها و گذاشتن فاصله در میان حروف، از یك فاصله یا نیم‌فاصله استفاده می‌كنید. در صورتی‌كه برای نوشتن فرمول‌های ریاضی و رعایت فاصله میان آنها 6 نوع فاصله با اندازه‌های مختلف وجود دارد. اگر بخواهیم این فاصله‌ها را رعایت كنیم مطمئنا در هر فرمول یك یا دو خطا خواهیم داشت. اما نرم‌افزار مت‌تایپ علاوه بر این ‌كه می‌تواند خطای شما را به صفر برساند، وقت شما را نیز برای رعایت فاصله‌ها هدر نمی‌دهد. این برنامه به‌طور خودكار تمام فاصله‌های استاندارد را رعایت می‌كند و با این كار موجب می‌شود تا فرمول‌های شما به شكلی بسیار دقیق و استاندارد نوشته شوند.

ماتریس‌ها

برخلاف دیگر ابزارهای فرمول‌نویسی این نرم‌افزار به شما این امكان را می‌دهد تا در صورت نیاز سطرها یا ستون‌های مورد نظر در هر ماتریسی را حذف كرده یا سطر و ستونی را به آنها اضافه كنید.

محبوب‌ترین‌ها

شاید در یك متن صد صفحه‌ای، فرمول‌هایی بارها تكرار شده و تنها اعداد مرتبط با آنها متفاوت باشند. هنگام استفاده از این نرم‌افزار می‌توانید نوشتن اینگونه فرمول‌ها را نیز سریع‌تر از گذشته به انجام برسانید. در این نرم‌افزار می‌توانید فرمول‌های موردنظرتان را با عملیات ساده كشیدن توسط نشانگر ماوس به نوار ابزار برنامه انتقال دهید و در مراحل بعد برای نوشتن این فرمول به‌جای وارد كردن جز‌به‌جز موضوعات آن، به‌صورت یك‌جا و با یك كلیك آن را وارد متن كرده و در صورت نیاز اعداد موجود در آن را تغییر دهید.

هنوز تمام نشده

این نرم‌افزار قابلیت‌های بی‌شمار دیگری را نیز در خود جای داده است كه برخی از آنها عبارتند از: فرمول‌نویسی در رنگ‌ها و شكل‌های مختلف، نمایش نوار ابزار در سه اندازه كوچك، متوسط، بزرگ و پشتیبانی از كاراكترهای بین‌المللی.

چنانچه به استفاده از این نرم‌افزار علاقه‌مند شده‌اید می‌توانید نسخه 30روزه آن را به‌طور رایگان از سایت دریافت كنید.

‌ ‌یك پرسش

این هفته قصد داریم نرم‌افزار پیشنهادی خود را با یك سوال به شما معرفی كنیم. به نظر شما آیا نرم‌افزارهای پرتابل واقعا برای اجرا به هیچ فایلی نیاز ندارند و تمام فایل‌های مورد نیاز آنها در همان فایل اجرایی خود نرم‌افزار گنجانده شده است؟ اگر از تعداد كمی از این نرم‌افزارها استفاده كرده باشید شاید پاسخ بله را برای سوال فوق انتخاب كنید. اما اگر جزو افرادی باشید كه مدام با این برنامه‌ها سر و كار دارند احتمالا پاسخ خیر را انتخاب می‌كنید چرا كه برخی از این برنامه‌ها روی برخی از رایانه‌ها اجرا نمی‌شوند! فكر می‌كنید علت این اجرا نشدن در چیست؟

واقعیت چیست؟

زمانی كه از ویندوز 98 استفاده می‌كردید را به یاد دارید؟ برخی نرم‌افزارها یا ابزارهای كمكی فقط یك فایل اجرایی داشتند اما گاهی اوقات برای اجرای آنها روی برخی از رایانه‌ها با پیام‌های خطایی مواجه می‌شدید كه نیاز به فایل‌های خاصی همچون ‌.dll60winsck.ocx,msvbvm‌ و ... را نشان می‌داد. همچنین برخی نرم‌افزارها كه توسط ‌.NET‌ نوشته شده‌اند به‌ظاهر برای اجرا نیاز به فایل‌های خاصی ندارند اما در باطن نیازمند برنامه ‌.NET Framework‌ هستند كه این ابزار نیز به‌طور پیش‌فرض روی ویندوز اكس‌پی وجود ندارد. اما با نصب نرم‌افزارهایی همچون ‌Office‌ این ابزار روی ویندوز شما نصب می‌شود و تمام نرم‌افزارهایی كه به این ابزار وابسته‌اند به‌راحتی روی سیستم شما اجرا می‌شوند.

همانطور كه گفتیم این ابزار به‌طور پیش‌فرض روی ویندوز اكس‌پی نصب نشده است پس نمی‌توان نرم‌افزارهای نوشته شده توسط ‌.NET‌ را پرتابل به حساب آورد. این نرم‌افزارها نمونه‌هایی از نرم‌افزارهایی بودند كه به‌ظاهر پرتابل به‌نظر می‌رسند اما در شرایط خاص كه به‌طور اتفاقی فایل‌های مورد نیاز آنها روی رایانه نصب نشده باشد مشخص می‌شود كه نرم‌افزار كاملا پرتابل نیست.

مواد لازم ...

برای رفع این مشكل اگر بدانیم هر فایل اجرایی هنگام اجرا از چه فایل‌هایی استفاده می‌كند، می‌توانیم این فایل‌ها را در كنار فایل اصلی قرار دهیم تا در صورت نیاز وقتی برنامه مورد نظر روی یك رایانه قادر به اجرا نبود با اضافه كردن فایل‌های كمكی به‌راحتی آن را اجرا كنیم، و اما برای اطلاع از فایل‌های كمكی مورد نیاز برنامه چه روشی را پیشنهاد می‌كنید؟

در مجموع پیشنهاد ما به شما استفاده از نرم‌افزار ‌Dependency Walker‌ است. این نرم‌افزار كه ابزاری كاملا رایگان است، می‌تواند انواع فایل‌های 32 و 64‌بیتی (‌exe،‌ dll‌،‌ ocx‌ و‌(sys) شما را بررسی نموده و به شما نشان دهد كه این فایل‌ها برای اجرا شدن از چه فایل‌هایی كمك گرفته‌اند.

برای استفاده از این برنامه تنها كاری كه باید انجام دهید، اجرای فایل ‌depends.exe‌ و فراخوانی فایل مورد نظر (نرم‌افزار پرتابل) در برنامه است. در عرض چند ثانیه نرم‌افزار به‌طور خودكار فایل‌های برنامه مورد نظر شما را بررسی كرده و اطلاعات دقیقی از آنها را در اختیار شما قرار می‌دهد. در نهایت با كمی دقت و استفاده از تجربه خود می‌توانید تشخیص دهید كه كدام فایل‌ها در تمام رایانه‌ها وجود دارد و كدام فایل‌ها را ‌باید در كنار نرم‌افزار قرار دهید. به‌عنوان مثال اگر برنامه‌ای برای اجرا از دو فایل ‌.dll32kernel‌ و ‌.dll60msvbvm‌ كمك گرفت می‌توانید فایل ‌.dll32kernel‌ را در نظر نگیرید چرا كه این فایل در تمام نسخه‌های سیستم‌عامل ویندوز وجود دارد و تنها فایل مورد نیاز شما در این مثال فایل ‌.dll60msvbvm‌ خواهد بود كه می‌توانید به‌راحتی با قرار دادن این فایل در كنار فایل اجرایی برنامه مورد نظرتان، آن را به یك برنامه كاملا پرتابل تبدیل كنید.

برای دانلود نسخه‌ای از این نرم‌افزار می‌توانید به سایت مراجعه كنید.